Onca Yoksulluk Varken

Onca Yoksulluk Varken

Göçmenlik ve dışlanmışlık meselesi romanın ana hatlarını oluşturuyor. Alt metinler yazarın yeteneğiyle ince ince işlenmiş. Bazı toplumsal düşünce ve yaklaşımların aslında ne kadar çarpık olduğu bir çocuğun gözünden etkileyici ve basit cümlelerle anlatılmış. Sürükleyiciliği hiç azalmadan alıp götürüyor insanı…

Emile Ajar (Romain Gary)

“Mösyö Hamil, yaşamın kutsal kitabında, insanlığın sadece bir virgül olduğunu söyler, yaşlı bir adam bu denli hıyarca bir söz ettiği zaman da benim buna ekleyecek hiçbir şeyim kalmaz. İnsanlık bir virgül değildir, çünkü Madam Rosa Yahudi gözleriyle bana baktığı zaman bir virgül değildi, kutsal kitabın tümüydü belki…”

Fransa’da hem kendi adıyla hem de kullandığı mahlasla Goncourt Ödülü’nü kazanan tek edebiyatçı olan yazar, 1980’de Paris’te tabancayla intihar etmiş ve geride bıraktığı intihar mektubunu, Emile Ajar’ın kendisi olduğunu belirttikten sonra, “Çok eğlendim, teşekkür ederim. Hoşçakalın” diye bitirmiş.

Kitapta, bir çocuğun esasen hiç olmaması gereken bir ortamda geçen hayatını anlama çabasını ve anladığı biçimde samimiyetle anlatmasını okuyoruz. ‘Küçük bir çocuğun gözüyle çirkin bir dünyaya bakmak nasıl olurdu’ diye sorarsanız eğer, cevap “Momo” derdim. Momo kim derseniz de, sizi düşüncelerine takıp sürükleyen bir oyunbaz olduğunu söylerim.

Yaşadıkları, gördükleri ve duydukları hiç de oyunbaz hallere uymasa da, çocuk olmanın verdiği sınırsız sorgulama ve hayalgücüyle hepsinin üstesinden geliyor (ya da gelmeye çalışıyor)..

Son dönemde, duygusal olarak beni etkileyen kitaplardan olan “Onca Yoksulluk Varken” kesinlikle okunmalı. Göçmenlik ve dışlanmışlık meselesi romanın ana hatlarını oluşturuyor. Alt metinler yazarın yeteneğiyle ince ince işlenmiş. Bazı toplumsal düşünce ve yaklaşımların aslında ne kadar çarpık olduğu bir çocuğun gözünden etkileyici ve basit cümlelerle anlatılmış. Sürükleyiciliği hiç azalmadan alıp götürüyor insanı… Çok çok beğendim. Bu kitap “Evet, birlikte yaşayabiliriz aslında” dedirtiyor.

Bunca ırkçılığın arasında size umut veriyor. Fahişelerin terk ettiği çocuklara bakan yaşlanmış eski bir fahişe olan Madam Rosa ve o çocuklardan biri olan Arap Momo’nun gözünden anlatılıyor yaşananlar. Büyümüş de küçülmüş olan bu çocuk, olayları objektif bir şekilde anlatıyor, romanın belki de en güzel yanı, 2. Dünya Savaşı sonrası buhranı ele alırken göçmenlik ve yalnızlığı işlemesi.

Pulitzer ödülünü iki defa alan yazar, kimliğinin ifşa olması üzerine “Neden takma isimle yazdınız” sorusuna şöyle cevap vermiştir: “Yalnızca kendim olmaktan sıkılmıştım”. O dönemin önde gelen edebiyat eleştirmenleri “Romain Gary tükendi, artık kendisini tekrar etmeye başladı” diye onu edebiyat dünyasının dışına itmeye çalışırken Romain Gary’nin cevabı oldukça esprili olur… Hiç tartışmaya girmez ve kitaplarını Emile Ajar takma adıyla yayınlamaya başlar. “Onca Yoksulluk Varken” de bu kitaplardan biridir. Eleştirmenler “işte yeni yetenek, muhteşem yazar” diye göklere çıkarırlar Emile Ajar’ı. Eleştirmenlerin bu iki yazarı kıyaslaması Gary’i hayli eğlendirmiş olmalı.

Aslında romanında ipuçları da bırakır yazar. Küçük Momo’nun hayatını yazmak isteyen Ramon karakteri Romain Gary’dir. Momo ile onu tanıştıran sinema seslendirmeni güzel sarışın kadın karakter ise Romain Gary’nin eski eşi Jean Seberg’den başkası değildir.

Gary, bu eser ile bir yazara hayatı boyunca bir defa verilen Goncourt Edebiyat Ödülü’nü Emil Ajar olarak da kazanmış fakat daha sonra geri çevirmiştir.

Romanları gibi gerçek hayatını da -ki gerçek nedir tartışılır-, kurgulayan yazar, Emile Ajar’ın kendisi olduğunu intihar mektubuna kadar saklı tutmuştur. “Onca Yoksulluk Varken” hüzündür, çocuk olarak taşımak zorunda olduğu tüm o ağırlıklar, gururu, hırçınlığı, kendini sıktığı ve gözyaşlarını boşalttığı anlar çok insancıl ve belki de bu yüzden bu kadar usul usul üzüyor, derinden etkiliyor.

Tekrar okumak üzere kitaplığıma koyarken kimseye vermeyeceğimi beyan ediyorum lütfen istemeyin.

Sağlıcakla ve dostlukla kalın

Gürbüz Deniz


Yorum yap

E-Mail adresiniz yayımlanmayacak. İşaretli alanları doldurmanız zorunludur *

Yanıtı iptal et

İlgili yazılar